Khả năng hiểu biết

Lúc khoảng 24 tháng tuổi, bé có thể tiếp thu và làm theo những hướng dẫn đơn giản gồm hai bước. Chẳng hạn, “Con đem đôi rất này lại cho mẹ rồi mang cuốn sách kia cho bố”.

Lúc 30 tháng tuổi, bé đã hiểu được hầu hết những gì bạn nói. Kể từ giai đoạn này, nếu có điều gì bạn không muốn bé biết bạn không nên nói trước mặt trẻ, ngay cả khi có vẻ bé không chú ý lắng nghe gì cả.

Khả năng giao tiếp

Lúc 24 tháng, bé có thể sử dụng khoảng 200 từ, diễn tả được nhiều đồ vật thông thường. Lúc 30 tháng tuổi, bé hiểu và dùng được nhiều từ khó, nhưng hầu như bé không thể nhớ hết được. Mặc dù vậy, đôi lúc bé dùng sai từ, hoặc khái quát hoá sai những từ mà bé biết. Ví dụ, bé có thể dùng từ “chim” để chỉ bất kỳ con vật nào có cánh mà biết bay.

Lúc 24 tháng tuổi, bé hiểu được chính xác nghĩa của từ “hôm nay”. Lúc 30 tháng tuổi, bé hiểu được từ “ngày mai”. Đồng thời bé bắt đầu hiểu nhiều khái niệm trừu tượng khác. Vào giai đoạn này bé hiểu rõ được nghĩa của từ “và”.

Bé vẫn còn đặt những câu ngắn, chỉ có khoảng 3 từ, song câu đã mang ý nghĩa phức tạp hơn. Từ 2 tuổi trở đi, bé có thể thao thao diễn tả những gì mà bé quan tâm, chẳng hạn như đi vệ sinh hoặc đi dạo trong vườn. Bé có khả năng nói cho bạn biết bây giờ bé định làm gì, rồi sau đó sẽ làm gì tiếp theo. Như vậy là khả năng ngôn ngữ và quá trình tư duy của bé phát triển song song với nhau.

Phát âm

Bé học từ và kiểu phát âm từ mới bằng cách lặp lại những gì mà bạn nói cho bé nghe, ngay cả khi bé không hiểu được những từ mới đó có nghĩa là gì. Quá trình lặp lại này đôi khi được gọi là “thói nhại lời”, đây là biểu hiện hoàn toàn bình thường của trẻ từ 14 tháng – 3 tuổi hoặc hơn nữa.

Các phát âm của bé vẫn còn theo kiểu trẻ con. Chẳng hạn lúc bé 24 tháng tuổi, thậm chí là 30 tháng tuổi, thường có xu hướng không phát âm những phụ âm cuối của từ. Cách tốt nhất nhằm giúp bé phát âm đúng là đừng cố gắng sửa bé ngay, chỉ cần lặp lại từ mà bé vừa nói, nhưng phát âm chuẩn lại cho bé nghe, hoặc có thể lồng vào trong câu dài phức tạp hơn.

Lúc 24 tháng này, khi phát âm những từ hai phụ âm kế tiếp nhau bé thường bỏ đi một phụ âm. Mặc dù vậy mọi người vẫn hiểu bé đang nói gì do có những từ khác trong câu tạo nên ngữ cảnh thích hợp, cũng như ai cũng hiểu được cách nói của trẻ con có nhiều nét rất đáng yêu. Nếu phát hiện thấy bé nói giọng đơn điệu hoặc chỉ có giọng mũi, bạn cần kiểm tra xem bé có bị rối loạn thính giác hoặc về phát âm không.

Trẻ con thường tỏ vẻ thích thú khi nghe âm thanh hoặc các giai điệu. Từ 2 tuổi trở đi, bé bắt đầu tỏ ra chú ý khi nghe những đoạn nhạc hoặc những bài đồng dao. Lúc 30 tháng tuổi, bé có thể hát theo những bài hát trên đài phát thanh hoặc tự hát thầm một mình.

Trò chuyện với mọi người

Lúc 24 tháng, bé thường tỏ ra rất cởi mở, biết bày tỏ tình cảm một cách nồng nhiệt, đồng thời rất thích giao tiếp với mọi người xung quanh.

Khoảng 2 tuổi rưỡi, bé hiểu được ý nghĩa của từ “tại sao” và bắt đầu sử dụng từ này nhiều hơn. Bé luôn trả lời mỗi khi được hỏi, đồng thời bé cũng muốn bạn làm như thế đối với bé. Thông thường bé sẽ hỏi bạn về mọi thứ và trò chuyện rất lâu, với rất nhiều câu hỏi ngộ nghĩnh và thú vị. Bé đã hiểu được nhiều quy tắc ứng xử lúc giao tiếp. Tuy nhiên, đôi khi bé vẫn còn ngắt lời người lớn, nhất là khi bé cảm thấy hứng thú quá mức. Thể giới của bé rất sinh động, đáng yêu nhưng bé luôn đòi hỏi mọi thứ phải đáp ứng ngay. Bé không thể hiểu được tại sao bạn lại luôn bận rộn hoặc mệt mỏi. Còn bạn, không phải lúc nào cũng có thể dừng công việc lại để đáp ứng các nhu cầu của bé, song bạn có thể hứa với bé khi nào xong công việc thì sẽ vui chơi với bé (nhưng phải giữ lời hứa với bé đấy nhé!)

(Dựa theo nguồn "Để con bạn phát triển tốt nhất" của Carol Cooper)